Ağbulaq toponimləri və hidronimləri – türk tarixinin izi - Qərbi Azərbaycan Xronikası - VİDEO

Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində jurnalist Əsgər İbrahimovun müəllifliyi ilə Baku TV-də “Erməni Prezidentin adını dəyişdirdiyi kənd” adlı süjet hazırlanıb.

Bugünkü süjetdə izi itirilən Ağbulaq toponimləri, eləcə də Ağbulaq hidronimləri haqqında söz açılır.

Bildirilir ki, ermənilər tarix boyu ilk növbədə türklərin soykökü, onun tarixi keçmişi ilə bağlı yaşayış məskənlərinin adlarının, etnonimlərinin dəyişdirilməsinə çalışıblar. Elə bu məqsədlə bir çox yaşayış məskənləri məhv edilib və müxtəlif vasitələrlə erməniləşdirilib.

AĞBULAQ - Zəngəzur mahalının Gorus rayonunda kənd olub və burada yaşayan azərbaycanlılar 1918-ci ildə erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunub. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarına qayıdıblar. 1988-ci ilin noyabrında kəndin sakinləri yenidən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunublar.

AĞBULAQ – Pəmbək mahalının Hamamlı, indiki Spitak rayonunda kənd olub və 1946-cı il aprelin 26-da adı dəyişdirilib Lusaxbyur qoyulub.

AĞBULAQ – Göyçə mahalının Çəmbərək, indiki Krasnoselo rayonunda kənd olub. Burada 1831-ci ildən bəri yaşayan azərbaycanlılar 1919-cu ilin fevral-mart aylarında ermənilər tərəfindən qovulub. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar doğma yurdlarına qayıdıblar. Nəhayət, 1988-ci ilin noyabrın 24-dən 28-dək kəndin əhalisi yenidən vəhşicəsinə tarixi-etnik torpaqlarından qovulub. 1991-ci il aprelin 19-da kəndin adı dəyişdirilib Axperek qoyulub.

AĞBULAQ – Vedibasar mahalının Vedi, indiki Ararat rayonunda kənd olub. Kənddə 1897-ci ildə 95 nəfər azərbaycanlı yaşayıb. XX əsrin əvvəllərində, 1905-1906-cı illərdə azərbaycanlılar qovulduqdan sonra kənd ləğv edilib.

AĞBULAQ - Zəngəzur mahalının Gorus və Qafan rayonlarında bulaq adıdır.

Qeyd edək ki, Ağbulaq toponimi Azərbaycan dilində “keyfiyyətli, içməyə yararlı” mənasında işlənən “ağ” sözü ilə “bulaq” hidroterminindən əmələ gəlib. Kəndlərin adı ərazidəki eyni adlı bulaqların adından götürülüb.

Sonda bildirilir ki, Ermənilərin bütün saxtakar əməliyyatları azərbaycanlıların zaman-zaman tarixi torpaqlarından – Qərbi Azərbaycandan pərən-pərən, didərgin salınmasından sonra gerçəkləşib: “Təbii ki, indi zaman dəyişib və doğma yurdlarımıza qayıdış məsələsi aktuallaşıb. Məhz tarixi torpaqlarımıza qayıdış yadlaşdırılan toponimlərimizin dirçəlişi üçün əsas olacaq”.

Ümumiyyətlə, Qərbi Azərbaycana aid toponimlərin, oykonim, oronim və hidronimlərin öyrənilməsi və təbliği günümüzün reallığı olmaqla yanaşı, gələcək nəsillərin doğma yurd-yuvamıza sahib çıxması baxımından çox böyük məna və əhəmiyyət daşıyır. Çünki bunlar yerli xalqın tarixini, etnoqrafiyasını, coğrafiyasını əks etdirir.

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi qədim torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, – fikrini əsas tutaraq Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasında irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.

Süjet teleaparıcı Ramin İbrahimovun təqdimatında avqustun 28-də saat 19:30-da Baku Tv-nin efirində və saat 21:30-da Youtube kanalında yayımlanıb.

Azərbaycan Ordusunun mühəndis bölmələrinə döyüş hazırlığının təkmilləşdirilməsi tapşırılıb - VİDEO

2024-cü ilin hazırlıq planına uyğun olaraq, Azərbaycan Ordusunun Mühəndis Qoşunlarının bölmələrində sürücü-mexanik və sürücü heyətləri ilə toplanışlar keçirilir.

Bu barədə BAKU.WS-ə Müdafiə Nazirliyindən məlumat verilib.

Bildirilib ki, toplanışlar zamanı hərbi qulluqçular qarşıya qoyulan tapşırıqların icrasında peşəkarlıq nümayiş etdirirlər:

"Plana əsasən keçirilən toplanışlarda əsas diqqət şəxsi heyətin döyüş hazırlığının təkmilləşdirilməsi, bilik və bacarıqlarının artırılması, eləcə də praktiki vərdişlərinin inkişaf etdirilməsinə yönəldilib".

Artilleriya bölmələri ilə döyüş atışlı təlim keçirilib - FOTO/VİDEO

2024-cü ilin hazırlıq planına əsasən, artilleriya bölmələri ilə nümunəvi döyüş atışlı taktiki təlim keçirilib.

Far.Az Müdafiə Nazirliyinə istinadən xəbər verir ki, təlimin planına uyğun olaraq, daimi dislokasiya məntəqələrindən cəmləşmə rayonlarına çıxarılan bölmələr atəş mövqelərinin tutulması, artilleriya qurğularının döyüş tətbiqinə hazırlanması və digər tapşırıqlar üzrə fəaliyyətləri yerinə yetiriblər.

Təlimin keçirilməsində əsas məqsəd bölmələrin döyüş qabiliyyətinin yüksək səviyyədə saxlanılması, hərbi qulluqçuların bilik və bacarıqlarının artırılması, eləcə də komandir heyətinin artilleriya bölmələrinin idarəedilməsi vərdişlərinin təkmilləşdirilməsidir.

Daşkənddə Mehriban Əliyevanı kövrəldən ifa... - VİDEO

Ötən gün Daşkənddə Azərbaycan və Özbəkistan incəsənət ustalarının birgə qala konserti olub.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva, qızları Leyla Əliyeva və Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev, xanımı Ziroatxon Mirziyoyeva, qızları Saida Mirziyoyeva konsertdə iştirak ediblər.

Konsert zamanı ifa edilən “Qarabağ şikəstəsi” Mehriban Əliyevanı kövrəldib.

“Raykomdan deyirdilər ki, Qazax tərəfə getməyin, ermənilər əli silahlı yolda hazır durublar” - Qərbi Azərbaycan Xronikası

Bu gün Baku Tv-də Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində jurnalist Əsgər İbrahimovun müəllifi olduğu “Həyat Hekayəsi” verilişinin növbəti buraxılışı hazırlanıb.

“Ermənilər mənəvi stress yaşadır, insanları qorxu altında saxlayırdılar” adlı veriliş Şəmşəddil mahalının Karvansaray rayonunun Haqqıxlı kənd sakini Ayişə Nəbilinin həyat hekayəsinə həsr olunub.

O, uşaqlıq, məktəb illərindən, kəndin tarixindən söz açıb və deyib ki, 1800-cü illərdə 7 ailə müxtəlif yerlərdən köçüb Haqqıxlıda yurd salıblar. Uşaq vaxtı məhəllələr üzrə müxtəlif oyunlar oynayardıq. Radioda teatr tamaşalarına, müğamata qulaq asırdıq. Yaz başıqarın altından yeni çıxan Novruz, Bənövşə və Nərgiz gülləri yığırdıq”.

Onun sözlərtinə görə, ermənilər ilk dəgə kənd əhalisini 1905-ci ildə qovub, kəndi yandırıb, insanları öldürüblər: “Onlar Qazağa gəliblər, iki il sonra yenidən kəndə qayıdıblar. Qayıdıb gələndə görürlər ki, ev yanıb, amma “Qurani-Kərim” üzü yanmış şəkildə qalıb. 1919-cu ildən növbəti dəfə ermənilər kəndə hücum ediblər. Kəndin nüfuzlu insanları olan Molla Nəbi Talib, Məşədi Salmanı ermənilər öldürəndən sonra camaat iki yerə bölünüb. 76 nəfər kəndin üst tərəfinə qaçıb və orada Arayik adlı bir erməni bunları aldadıb ki, biz sizi qoruyacağıq və sağ-salamat Azərbaycana keçirəcəyik. İnsanları fermaya doldurub yandırıblar. Haqqıxlı kəndinin qəbiristanlığında gizli bir yerdə 76 insanın kəlləsi dəfn olunub. Ermənilərin belə bir soyqırımı olub”.

A.Nəbili 1988-ci il deportasiyasından da söz açıb: “1988-ci ildən haradasa, bir il, ya iki il qabaq bütün məktəblərdən avtomat silahlarını yığdılar. Ermənilər kəndə hücuma hazırlaşırdılar. Gecələr səhərə qədər yatmırdıq, mənəvi stress yaşadırdılar, insanları qorxu altında saxlayırdılar. Bir gün rus əsgərləri ilə bir yerdə gəldilər. 1988-ci il noyabrın 28-də günorta vaxtı əli avtomatlı rus əsgərləri “İkarus” avtobusları gətirib və camaata 2 saat vaxt veriblər. İnsanlar avtobuslara mindirib Qazaxda, sərhəddə düşürdülər. Camaat heç bir şey götürmədilər. Qazaxda camatı məktəbin idman zalına yığıblar”.

O sonda doğma yurda qayıtmaq arzusunu bildirib: “Bu, bizim taleyimizdir. Biz iki dəfə yurdumuzdan sürgün olunmuşuq, sonra yenə yurdumuza qayıtmışıq. İtkilərimizə baxmayaraq, çəkdiyimiz əzablara baxmayaraq, yenə o yurd bizi çəkib. İnşallah, üçüncü dəfə həmşəlik qayıdacağıq. Mən buna inanıram. Kəndlərimiz bizi gözləyir. Bizim geri qayıdışımız mütləq olacaq, çünki biz ora aidik, ora da bizə aiddir. Ora bizim məskənimiz olub, babalarımızın yurdu olub. Ora bizi çağırır və biz mütləq gedəcəyik. Orada yenidən köç salıb ravan həyata qovuşacağıq”.

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi qədim torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, – fikrini əsas tutaraq Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasında irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.

Veriliş avqustun 23-də saat 19:30-da Baku Tv-nin efirində və saat 21:30-da YouTube kanalında yayımlanıb.

Qərbin Ermənistanı silahlandırması tək Azərbaycana yox, Rusiya əsgərlərinə qarşı da yönələ bilər - VİDEO

"Qərbin Ermənistanı silahlandırması tək Azərbaycana yox, həm də Rusiya hərbçilərinə qarşı yönələ bilər".

Bunu "Report" İnformasiya Agentliyinin direktoru Fuad Hüseynəliyev "ARB24" kanalının efirində yayımlanan verilişlərdən birinin efirində çıxışı zamanı deyib.

O, Qərbin Ermənistanı silahlandırma məqsədlərindən söz açaraq bildirib ki, bu silahlandırma bir tərəfdən Azərbaycana qarşı olsa da, digər tərəfdən İranı izləmək və Rusiyanın hərbi bazasına nəzarət etmək kimi maraqların da mövcudluğunu göstərə bilər:

"Ermənistanın silahlandırılması bölgədə bir sıra proseslərə yol aça bilər. Qərb bu yolla İrana qarşı casusluq edə, oradakı prosesləri izləyə və Rusiya hərbi bazasına nəzarət edə bilər. Hətta elə bir vəziyyət yaranar ki, Rusiya hərbi bazasının çıxarılması məsələsi ortaya çıxa bilər. Bəlkə də, Qərb silahları Rusiya hərbçilərinə qarşı da yönələcək. Biz bunu da tam gözardı edə bilmərik".

Direktor vurğulayıb ki, Qərbin Ermənistanı silahlandırmasının kökü aprel ayında Brüsseldə baş tutan Ermənistan-Avropa İttifaqı-ABŞ görüşünə və orada imzalanan sənədə söykənir, ancaq bu silahlandırma heç bir halda, Azərbaycan və Ermənistan hərbi sənayesi arasında balansı yaxın dövrdə dəyişə bilməz.

"Caliber.az saytı silahlandırılmanın fototəsdiqini də ictimaiyyətə təqdim edib. Bütün bu proseslər apreldəki görüşün və orada imzalanan məxfi sənədin nəticəsidir. O sənəd ictimaiyyətə indiyədək tam açıqlanmayıb. Son məlumata görə, Ermənistana əsasən Fransanın silahları göndərilir, ancaq siyahıda Almaniya və ABŞ silahları da var. Onlar Fransa vasitəsilə yönləndirilir", - deyə o qeyd edib.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Azərbaycana dövlət səfərindən sonra bu barədə Nikol Paşinyanı məlumatlandırmasının Rusiya-Ermənistan və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə təsiri məsələsi barədə də danışan F.Hüseynəliyev qeyd edib ki, Paşinyana Azərbaycan tərəfinin mesajlarının, açar mövqeyinin çatdırılması təqdirəlayiq prosesdir və bunun nəticələri yaxın zamanda görünəcək.

Azərbaycan Ordusunda “Smerç” reaktiv yaylım atəşi sistemli texnikalarından döyüş atışları icra edilib - FOTO/VİDEO

Azərbaycan Ordusunun Raket və Artilleriya Qoşunlarının “Smerç” yaylım atəşli reaktiv sistemli bölmələri ilə döyüş hazırlığı məşğələləri keçirilir.

Bu barədə BAKU.WS-ə Müdafiə Nazirliyindən məlumat verilib.

Bildirilib ki, həyəcan siqnalı ilə qaldırılan bölmələr atəş mövqelərinin dəyişilməsi və döyüş zamanı şərti düşmən hədəflərinin koordinatlarının müəyyənləşdirilərək məhv edilməsi üzrə təlim tapşırıqlarını yerinə yetiriblər:

"Bölmələrin döyüş hazırlığı səviyyəsinin yüksəldilməsi məqsədilə keçirilən məşğələlərdə hərbi qulluqçular yüksək peşəkarlıq nümayiş etdiriblər".

Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənistanın sərhəd hücumlarının gerçək hədəfləri - VİDEO

Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində növbəti analitik süjet hazırlanıb.

“Ermənistanın sərhəd hücumlarının gerçək hədəfləri” adlı süjetdə Bakı-İrəvan xəttində sülh müzakirələrinin getdiyi vaxtda Ermənistanın sərhədboyu ərazilərdə son günlər təxribat hücumlarını intensivləşdirməsindən bəhs olunur.

Bildirilir ki, Ermənistan hakimiyyəti artıq ordu üzərində nəzarəti itirib və başsız qalmış silahlı qruplar istədikləri vaxt Azərbaycan Ordusunun mövqelərini hədəfə alaraq, rəsmi İrəvanı çətin vəziyyətə salır: “Ermənistan hakimiyyəti sülhdən yayınır, bölgədə hərbi eskalasiyada maraqlıdır, buna görə də Azərbaycana “birgə nəzarət” təklifini verir. Əslində bu iki amil görüntü xarakteri daşıyır, rəsmi İrəvanın gerçək planı başqadır. Bu planın detalları da məhz Paşinyanın “sərhəddə nəzarət mexanixmi yaratmaq” təklifində gizlənib”. Qeyd olunur ki, “sərhəddə atəşkəsə nəzarət” mexanizminin yaradılmasının arxasında ABŞ-nin dayanması ehtimalını gücləndirir: “Vaşinqtonun məqsədi Ermənistan-Azərbaycan sərhədində “atəşkəsə beynəlxalq nəzarət” adı altında öz qüvvələrini yerləşdirməkdir.

Məlumatlara görə, ABŞ-Ermənistan birgə təlimlərindən sonra amerikalı hərbçilər bölgədə qalıb və Zəngəzur bölgəsində - Azərbaycanla sərhəddə ABŞ-nin hərbi kontingentinin yerləşməsi üçün baza qurulur. Bu, Ermənistanı qorumaq, Rusiyanı bölgədə sıxışdırmaq və İrana qarşı platforma kimi istifadə etmək məqsədi daşıyır. Mümkündür ki, ABŞ Zəngəzurda qurduğu hərbi bazanı Ermənistan-Azərbaycan sərhədində “atəşkəsə nəzarət mexanizmi” adı altında legitimləşdirmək istəyir”.

Diqqətə çatdırılır ki, Ermənistanın sərhəddə təxribat hücumlarını intensivləşdirməsi də buna hesablanıb: “Bu prosesdə Ermənistanın əsas məqsədi mövcud sərhədlərin mümkün dəyişməsi ssenarisinin qarşısını almaq, Azərbaycanın tarixi torpaqları üzərində legitimlik qazanmaqdır, Qərbi Azərbaycan məsələsini arxa plana keçirməkdir.

Erməni politoloqların fikrincə, baş nazir Nikol Paşinyanın bu oyunları baş tutmayacaq və azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycana qayıdışı qaçılmaz olacaq. Rəsmi Bakının planı ilk növbədə Ermənistan Konstitusiyanın dəyişdirilməsi və Zəngəzur dəhlizinin açılması, azərbaycanlıların qaytarılmasıdır. Prezident İlham Əliyev bütün hədəflərinə nail olacaq. Bakının tələbi əsasında yenidən yazılacaq Ermənistan Konstitusiyası əslində Qərbi Azərbaycan Konstitusiyası olacaq.

Sonda vurğulanır ki, Ermənistan nə qədər oyun qursa da, reallıqlar dəyişmir: “Bu, Azərbaycanın güclü və həlledici oyunçu olmasının reallığıdır və reallıq azərbaycanlıların tarixi torpaqlarına qayıdışının təminatı olacaq”.

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi qədim torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasına dair sübutları, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, - fikrini əsas tutaraq Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasında irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.

Süjet sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Əlibəylinin təqdimatında avqustun 22-də saat 19:30-da “Baku TV”nin efirində və saat 21:30-da yutub kanalında yayımlanıb.

Qərbi Azərbaycan Xronikası: Çar və daşnak hökumətinin “toponim əməliyyatı” - VİDEO

Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində jurnalist Əsgər İbrahimovun müəllifliyi ilə Baku TV-də “Çar və daşnak hökumətinin “toponim əməliyyatı” adlı süjet hazırlanıb.

Bugünkü süjetdə izi itirilən Avsarlı, Avtandil talası, Avşar, Ağ tala toponimləri və Ağ qaya oronimi haqqında söz açılır. Bildirilir ki, indiki Ermənistanda azərbaycanlılara məxsus toponimlərin dəyişdirilməsi rəsmi dövlət siyasətinin tərkib hissəsi olub. Qərbi Azərbaycanda türkmənşəli toponimlərin erməniləşdirmə kampaniyasına hələ Çar Rusiyası dövründə və daşnak erməni hökuməti zamanında başlanılıb.

AVSARLI – Zəngəzur mahalının Qafan rayonunda kənd olub. Kəndin digər adı “Əvsərli” adlanıb. Kənd 1960-cı ildə ləğv edilib. Toponim avşar türk tayfasına mənsub olan “yer” mənasını bildirir.

AVTANDİL TALASI: Şəmşəddil mahalının Şəmşəddin rayonu ərazisində qışlaq adıdır. 1930-cu ildə ləğv edilib və şəxs adı əsasında əmələ gəlib.

AVŞAR – Vedibasar mahalının Vedi, yəni Ararat rayonunda kənd olub. Kənddə 1831-ci ildən yalnız azərbaycanlılar yaşayıb və 1918-1919-cu illərdə ermənilər tərəfindən vəhşicəsinə qovulub və bura xaricdən köçürülən ermənilər yerləşdirilib. 1920-ci ildə indiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kənddən qovulmuş azərbaycanlılardan sağ qalanları doğma kəndlərinə qayıdıblar. Azərbaycanlılar 1948-1953-cü illərdə zorla Azərbaycana köçürülüb. Toponim “çevik və ovçuluğu sevən” mənasını verən avşar oğuz tayfasının adı əsasında əmələ gəlib.

AĞ TALA - Şəmşəddil mahalının indiki Dilican rayonu ərazisində kənd olub. Azərbaycanlıların yaşadığı kənd 1940-cı illərin axırlarında ləğv edilib. Toponim qədim türk dilində “kiçik, kiçicik, xırda, balaca” mənasında işlənən “ağ” sözü ilə “meşə ortasında açıqlıq” mənasında işlənən “tala” sözünün birləşməsindən əmələ gəlib, “çox da böyük olmayan, ərazicə kiçik tala” mənasını bildirir.

AĞ QAYA – Zəngəzur qəzasında, Zəngəzur mahalının Qafan rayonunda dağ adıdır. Bu oronim qədim türk dilində “hündür, uca” mənasında işlənən “ağ” sözü ilə “qaya” coğrafi nomeninin birləşməsindən əmələ gəlib.

Sonda bildirilir ki, ermənilərin toponimik cinayətləri bütün zamanlarda davam edib: “Lakin xalqımızın tarixinə dair ən xırda cizgiləri özündə qoruyub saxlayan yer-yurd adlarını dilimizin ən qədim qatlarından silmək mümkün olmayıb. Təbii ki, zamanın sınağından çıxan toponimlərimizi yaşadıb, mühafizə edib gələcək nəsillərə çatdırmaq hər birimizin borcudur”.

Ümumiyyətlə, Qərbi Azərbaycana aid toponimlərin, oykonim, oronim və hidronimlərin öyrənilməsi və təbliği günümüzün reallığı olmaqla yanaşı, gələcək nəsillərin doğma yurd-yuvamıza sahib çıxması baxımından çox böyük məna və əhəmiyyət daşıyır. Çünki bunlar yerli xalqın tarixini, etnoqrafiyasını, coğrafiyasını əks etdirir.

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi qədim torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, – fikrini əsas tutaraq Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasında irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.

Süjet teleaparıcı Ramin İbrahimovun təqdimatında avqustun 21-də saat 19:30-da Baku Tv-nin efirində və saat 21:30-da Youtube kanalında yayımlanıb.

Qərbi Azərbaycan Xronikası: Biz heç bir beynəlxalq hüquq qaydalarını pozmadan Ermənistanı sülhə məcbur edirik - VİDEO

Bu gün "Baku TV"də Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində rus dilində növbəti buraxılış efirə gedib.

“Report” xəbər verir ki, aparıcı Ellada Sarvanın müsahibi Milli Məclisin dörd çağırış deputatı, professor Rüfət Quliyev olub.

O, Ermənistan və Azərbaycanın bugünkü iqtisadi-siyasi vəziyyətindən, Qafqazda təhlükəsizliklə bağlı məsələlərdən söz açıb və deyib ki, biz beynəlxalq hüquq normalarını pozmadan Ermənistanı sülhə məcbur edirik: “Baş verənlərə görə erməni xalqının günahı yoxdur. Ermənistanın dövlətçiliyinə təhlükə olduğu üçün Paşinyan bizim şərtlərimizi yerinə yetirməyə məcburdur. Ermənistanla sülh müqaviləsi həm Avropa, həm də ABŞ tərəfindən dəstəklənir. Qərb sülh sazişinin imzalanmasında və Zəngəzur dəhlizinin açılmasında maraqlıdır. Sülh müqaviləsi bağlanacaq”.

Onun sözlərinə görə, hazırda Ermənistanda siyasi dalğalanma səngimiş kimi görünür, amma Baş nazir Nikol Paşinyan həm silahlanma, həm də Qərb və Rusiya ilə bağlı siyasi spekulyasiyalar edir: “Ermənilər ötən əsrə aid silahı 600 milyon dollara alıblar. Ermənistan hökuməti iki kresloda oturmaq istəyir. Bu gün Ermənistan iqtisadiyyatının 45%-dən çoxu Rusiyaya məxsusdur”.

Professor Demokratiya və İqtisadi İnkişaf uğrunda Təşkilat – GUAM-ın indiki dövrdə aktiv fəaliyyət göstərmədiyini söyləyib, bu təşkilatın bölgədə sülh, təhlükəsizlik üçün rolunun indiki dövrdə aktual olmadığını bildirib: “İndi dünyada daha geniş platformalara üstünlük verilir. Azərbaycan öz ideyalarını təbliğ etmək üçün istənilən beynəlxalq platformanı dəstəkləyir”.

R.Quliyev dünyada gedən proseslərə, Rusiya-Ukrayna, İsrail-Fələstin müharibələrinə, eləcə də Qarabağ zəfərindən sonra Qərbi azərbaycanlıların doğma yurda qayıdışı məsələsinə toxunub: “Biz “Qarabağı qaytarın” xəyalına inandıq və bu arzu gerçəkləşdi. İndi Ermənistanla problemlərin həllinə mane olan çoxlu xarici oyunçular var. Bunlara baxmayaraq qayıdış məsələsi heç vaxt qüvvəsini itirməyəcək və gec-tez reallaşacaq”.

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, – fikrini əsas tutaraq, Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasından irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.

Müsahibə avqustun 20-də saat 18:30-da "Baku TV"nin efirində və yutub kanalında rus dilində yayımlanıb.

Qərbi Azərbaycan Xronikası: “Qanlı və Kəsəmən kəndlərinin adı üç dəfə dəyişdirilib”

Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində növbəti veriliş efirə gedib.

Jurnalist Rufik İsmayılovun müsahibi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) müxbir üzvü, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Könül Bünyadzadə olub.

O, ata-baba yurdu olan Göyçə mahalından, Kəsəmən, Qanlı, Zod, Sədənağac kəndlərindən, orada yaşayan insanların həyat tərzindən, qayğılarından söhbət açıb. Uşaqlıq xatirələrinin Kəsəmən kəndi ilə daha çox bağlı olduğunu dilə gətirən alim bu yaşayış məntəqəsini tez-tez yuxularında gördüyünü vurğulayıb. Ümumilikdə Qərbi Azərbaycanda, o cümlədən Göyçə mahalında təhsilə, elmə böyük maraq olduğunu söyləyib. Təəssüflə qeyd edib ki, bu maraq müqabilində rəhbərlikdə təmsil olunan ermənilər ali təhsilli azərbaycanlı kadrların işlə təmin olunmasına şərait yaratmayıblar. Nəticədə azərbaycanlı gənclər doğma el-obanı tərk etmək məcburiyyətində qalıblar. Bu isə Qərbi Azərbaycanda soydaşlarımızın, xüsusən də rəhbər vəzifədə təmsil olunan azərbaycanlıların sayının tədricən azalmasına səbəb olub.

Professorun sözlərinə görə, bu, erməni millətçiləri tərəfindən düşünülmüş, məqsədli siyasət olub. Hətta ermənilər azərbaycanlılara ərə getmiş qızlarını övladlıqdan çıxarıblar. Bununla onlar azərbaycanlılara münasibətdə ayrı-seçkiliyi, diskriminasiyanı büruzə veriblər. O, tarixən soydaşlarımızın yaşadığı yaşayış məntəqələrinin adlarının dəyişdirilməsinin, tarixi abidələrin ermənilər tərəfindən saxtalaşdırılmasının da bununla əlaqəli olduğunu dilə gətirib. Deyib ki, təkcə Qanlı və Kəsəmən kəndlərinin adı üç dəfə dəyişdirilib. Beləliklə haylar tarixi izləri silməyə çalışıblar.

K.Bünyadzadə ötən əsrdə ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdiyi soyqırımı və deportasiyalara da diqqət çəkib. Valideynlərinin söylədiklərinə istinad edən müsahib bildirib ki, Basarkeçərdə ermənilər azərbaycanlıları tövlələrə salıb qəddarlıqla qətlə yetiriblər. O illərdə erməni vəhşiliyinin qurbanı olan günahsız azərbaycanlıların meyitlərinin qalıqları isə sonrakı dövrdə müxtəlif yaşayış məntəqələrində aparılan qazıntılar zamanı kütləvi məzarlıq şəklində üzə çıxıb.

Ata-babasının 1948-1953-cü il, yaxın qohumlarının 1988-ci il deportasiyasına məruz qaldığını xatırladan alim onu da əlavə edib ki, həmin dövrlərdə də Qərbi Azərbaycandakı soydaşlarımız böyük faciələrə, fiziki-mənəvi işgəncələrə məruz qalıblar.

Onun sözlərinə görə, 1988-ci il hadisələri ərəfəsində Zod qızıl mədənində işləyən azərbaycanlılara qarşı qəsd edilib, sonra isə bu, bədbəxt hadisə kimi qələmə verilib. Köç prosesində isə azərbaycanlılara məxsus maşın karvanlarına hücumlar təşkil olunub.

AMEA-nın müxbir üzvü Qərbi Azərbaycandakı maddi-mədəni irsimizin erməni vandalları tərəfindən məhv edildiyinə xüsusi diqqət çəkib. Bildirib ki, hayların mədəniyyətimizə qarşı törətdiyi soyqırımını elmi əsərlərlə dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq istəyir. Alim sonda vurğulayıb ki, əgər azərbaycanlılar didərgin düşdükləri Qarabağa otuz ildən sonra qayıda biliblərsə, gələcəkdə Qərbi Azərbaycana da qayıdacaqlar.

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri - qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, - fikrini əsas tutaraq, Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasından irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.

Veriliş avqustun 19-da saat 19:30-da "Baku TV-nin efirində və saat 21:30-da yutub kanalında yayımlanıb.

“Haber Global”: Azərbaycan meşə yanğınlarına qarşı mübarizədə Türkiyəyə böyük dəstək verir - VİDEO

Türkiyənin “Haber Global” kanalı Azərbaycanın meşə yanğınlarına qarşı mübarizədə Türkiyəyə verdiyi dəstəklə bağlı material hazırlayıb.

Materialda Prezident İlham Əliyevin tapşırığı əsasında Türkiyəyə göndərilən amfibiya təyyarəsindən söz açılıb.

Bildirilib ki, Türkiyənin günlərlə meşə yanğınları ilə apardığı mübarizəyə Azərbaycan da öz dəstəyini əsirgəməyib:

“Prezident İlham Əliyevin tapşırığı əsasında Türkiyəyə göndərilən Be-200 amfibiya təyyarəsi gəldiyi ilk gündən etibarən, İzmir və Muğla bölgələrində yanğınla mübarizəyə ciddi dəstək verir. Bu təyyarə 12 ton su tutumu ilə yanğının nəzarətə götürülməsində əhəmiyyətli rol oynayır və gəldiyi gündən yanan əraziyə 114 ton suyu boşaldıb.

Azərbaycanın Fövqəladə Hallar Nazirliyinin şəxsi heyəti tam hazır vəziyyətdə gözləyir. Türkiyə tərəfi köməyə ehtiyac görərsə, həmin şəxsi heyət yanğının söndürülməsinə cəlb olunacaq”.

Materialda son yanğınların intensivləşdiyi gün iki ölkə başçısının telefon danışığına toxunulub və bildirilib ki, Prezident İlham Əliyevin tapşırığı əsasında Türkiyəyə göndərilən yanğınsöndürmə təyyarəsi hazırda bu istiqamətdə fəaliyyətini davam etdirir.