Azərbaycan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) ərzaq təhlükəsizliyi, dayanıqlı kənd təsərrüfatı, investisiyalar və aqrar texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığı genişləndirmək üçün əhəmiyyətli potensiala malikdir.

Bu barədə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Azərbaycandakı səfiri Məhəmməd Əl Bluşi "Report" üçün məqaləsində bildirib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan 2023-cü ilin oktyabrında Qaradağ Günəş Elektrik Stansiyasını istifadəyə verərkən, bu, böyük bir bərpa olunan enerji layihəsinin tamamlanmasından daha böyük məna daşıyıb.

Diplomat bildirib ki, "Masdar" tərəfindən həyata keçirilən və 230 meqavat gücündə olan bu stansiya iki ölkənin Azərbaycanının ambisiyalarını BƏƏ-nin investisiyaları və təcrübəsi ilə bir araya gətirməklə nələrə nail ola biləcəyini nümayiş etdirib. Bu gün həmin əməkdaşlıq ruhu ümumi gələcəyimiz üçün həyati əhəmiyyət daşıyan başqa bir sektorda - ərzaq təhlükəsizliyi sahəsində - yeni imkanlar açır.

"Enerji sahəsində tərəfdaşlığımız davamlı olaraq inkişaf edir və bərpa olunan və ənənəvi enerjiyə yatırılan investisiyalar iqtisadi əlaqələrimizin dərinliyini əks etdirir. "Masdar"ın genişlənən bərpa olunan enerji layihələri portfelindən ADNOC-un Azərbaycanın enerji sektoruna yatırdığı investisiyalara qədər əməkdaşlığımız ortaq ambisiyaların konkret nailiyyətlərə necə çevrilə biləcəyini nümayiş etdirir. Bu əməkdaşlıq, həmçinin tərəfdaşlığımızı gələcək nəsillərin rifahını və dayanıqlılığını formalaşdıracaq sahələrə genişləndirmək üçün möhkəm zəmin yaradır", - o qeyd edib.

Bu irəliləyiş möhkəm strateji və iqtisadi təməllərə əsaslanır. Liderlərimizin ortaq baxışı rəhbər tutularaq, BƏƏ və Azərbaycan münasibətlərini Hərtərəfli Strateji Tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldiblər. İqtisadiyyat nazirlərimiz arasında, o cümlədən Birgə Hökumətlərarası Komissiya çərçivəsində davamlı əlaqələr kənd təsərrüfatı, investisiya, innovasiya və digər prioritet sahələrdə imkanların müəyyənləşdirilməsinə kömək edib.

"2026-cı il aprelin 15-də qüvvəyə minmiş Hərtərəfli İqtisadi Tərəfdaşlıq Sazişimiz, eləcə də 2025–2029-cu illər üzrə ikitərəfli yol xəritəmiz ticarətin genişləndirilməsi, təchizat zəncirlərinin gücləndirilməsi və özəl sektorun daha fəal iştirakının təşviq edilməsi üçün çərçivə yaradır. 2023-cü ildə ikitərəfli qeyri-neft ticarətinin həcminin 1,64 milyard ABŞ dollarına çatması ölkələrimizə prioritet sahələrdə yeni imkanlar yaratmaq üçün möhkəm təməl formalaşdırır", - o vurğulayıb.

Əl Buşinin sözlərinə görə, Ərzaq təhlükəsizliyi və dayanıqlı kənd təsərrüfatı bu imkanlar arasında ən perspektivli istiqamətlərdəndir. 2026-cı ilin fevral ayında BƏƏ-nin İqlim Dəyişikliyi və Ətraf Mühit naziri, Zati-aliləri Dr. Amna bint Abdullah Al Dahakın rəhbərlik etdiyi BƏƏ nümayəndə heyəti dövlət qurumlarının və 30-dan çox özəl sektor şirkətinin nümayəndələri ilə birlikdə Azərbaycana səfər edib. Səfər çərçivəsində dövlət rəsmiləri, investorlar və biznes nümayəndələri kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı, ticarət və investisiya sahələrində imkanları araşdırmaq üçün bir araya gəliblər. Bu, ərzaq təhlükəsizliyini iqtisadi münasibətlərimizin daha mühüm dayaqlarından birinə çevirmək istiqamətində ortaq ambisiyamızı əks etdirir.

"Əldə olunan mühüm nəticələrdən biri ərzaq təhlükəsizliyi, heyvan sağlamlığı və biotəhlükəsizlik sahələrində Anlaşma Memorandumunun imzalanması oldu. Bu sənəd kənd təsərrüfatı məhsulları ilə ticarətin və investisiyaların daha da genişləndirilməsi üçün zəmin yaradır. BƏƏ-nin özəl sektorunun səfərdə fəal iştirakı da bu imkanların real tərəfdaşlıqlara çevrilməsinə kommersiya marağının yüksək olduğunu nümayiş etdirdi. Birlikdə bu təşəbbüslər ortaq prioritetlərimizi konkret nəticələrə çevirmək istiqamətində mühüm addım oldu", - Əl Buşi vurğulayıb.

O qeyd edib ki, BƏƏ üçün ərzaq təhlükəsizliyi uzunmüddətli milli prioritetdir. Arid iqlimimiz və məhdud şirin su ehtiyatlarımız bizi şaxələndirilmiş beynəlxalq tərəfdaşlıqları dayanıqlı daxili istehsal, qabaqcıl kənd təsərrüfatı texnologiyaları və innovasiyalarla birləşdirən yanaşma formalaşdırmağa sövq edib. BƏƏ-nin 2051-ci il üzrə Milli Ərzaq Təhlükəsizliyi Strategiyası 18 əsas ərzaq növünü müəyyən edir və onların hər biri üzrə üç-beş alternativ mənbə vasitəsilə təchizatın şaxələndirilməsini nəzərdə tutur. Bu səbəbdən beynəlxalq tərəfdaşlıqlar dayanıqlılığın gücləndirilməsi, eyni zamanda qarşılıqlı faydalı investisiya və ticarət imkanlarının yaradılması istiqamətində səylərimizin əsasını təşkil edir.

"Azərbaycan bu baxımdan böyük potensiala malikdir. Ölkənin kənd təsərrüfatı resursları və istehsal imkanları BƏƏ-nin investisiya sahəsində təcrübəsi, texnoloji innovasiya imkanları və qlobal ticarət və logistika mərkəzi kimi mövqeyi ilə bir-birini tamamlayır. 2025-ci ildə ikitərəfli ərzaq ticarətimizin həcmi təxminən 239 milyon BƏƏ dirhəmi təşkil edib və bu, gələcək artım üçün möhkəm zəmin yaradıb. Hərtərəfli İqtisadi Tərəfdaşlıq Sazişinin artıq qüvvədə olması bizə kommersiya əlaqələrini daha da gücləndirmək və kənd təsərrüfatı dəyər zəncirinin istehsal və emaldan tutmuş, saxlanma, paylama və yeni bazarlara çıxışadək bütün mərhələlərinə daha çox investisiya yatırılmasını təşviq etmək imkanı verir", - o vurğulayıb.

Coğrafi və iqtisadi üstünlüklərimiz hər iki ölkənin daxili bazarlarından xeyli kənara çıxan imkanlar yaradır. Avropa, Asiya və Afrikanın kəsişməsində yerləşən BƏƏ beynəlxalq limanları, aviasiya şəbəkələri və inteqrasiya olunmuş nəqliyyat infrastrukturu vasitəsilə biznesləri və təchizat zəncirlərini birləşdirən qlobal ticarət, logistika, maliyyə və investisiya mərkəzi kimi mövqeyini möhkəmləndirib. Azərbaycan isə Mərkəzi Asiya və Qafqazı Türkiyə və Avropa bazarları ilə birləşdirən Orta Dəhliz boyunca strateji mövqeyə malikdir.

Bu bir-birini tamamlayan şəbəkələrin bir araya gətirilməsi kənd təsərrüfatı istehsalçılarını müxtəlif regionlardakı istehlakçılarla əlaqələndirmək, təchizat zəncirlərini şaxələndirmək və beynəlxalq ticarəti gücləndirmək üçün imkanlar yaradır. AD Ports Group və AZCON Holding arasında limanlar və logistika sahəsində imkanların araşdırılmasına dair son əməkdaşlıq bu əlaqələrin genişləndirilməsi və regionlarımız arasında ticarətin asanlaşdırılması üçün daha bir imkan yaradır.

Lakin ərzaq təhlükəsizliyinin gələcəyi kənd təsərrüfatı istehsalı və ticarətdən daha çox amildən asılıdır. Etibarlı ərzaq təchizatı əkinləri təmin edən sudan, istehsalı hərəkətə gətirən enerjidən və resurslardan daha səmərəli istifadə etməyə imkan verən innovasiyalardan başlayır. İqlimlə bağlı təzyiqlər artdıqca, bu bir-biri ilə əlaqəli sahələr üzrə daha sıx əməkdaşlıq getdikcə daha böyük əhəmiyyət kəsb edəcək.

BƏƏ mürəkkəb ekoloji şəraitdə məhsuldarlığı artırmaq məqsədilə kənd təsərrüfatında innovasiyalara və sudan səmərəli istifadə edən texnologiyalara investisiya yatırıb. Azərbaycanla birlikdə biz bilik və təcrübə mübadiləsi aparmaq, tədqiqatları təşviq etmək və dayanıqlı kənd təsərrüfatına dair yeni yanaşmaları araşdırmaq üçün imkanlar görürük. Qarşılıqlı üstünlüklərimizi birləşdirməklə kənd təsərrüfatının dayanıqlılığını dəstəkləməklə yanaşı, bizneslər, tədqiqatçılar və innovatorlar üçün də yeni imkanlar yarada bilərik.

"Ölkələrimiz həmçinin kənd təsərrüfatının və ərzaq sistemlərinin iqlimlə bağlı fəaliyyətin mərkəzində dayanmasının vacibliyinin beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsinə töhfə verib. COP28 və COP29-a ardıcıl olaraq ev sahibliyi edən BƏƏ və Azərbaycan iqlim fəaliyyəti və dayanıqlı inkişaf istiqamətində beynəlxalq dinamikanın qorunmasına öz töhfələrini veriblər", - o qeyd edib.

Əl Buşinin sözlərinə görə, COP28 çərçivəsində BƏƏ dayanıqlı kənd təsərrüfatı, dayanıqlı ərzaq sistemləri və iqlim fəaliyyəti üzrə Əmirliklər Bəyannaməsini irəli sürərək ölkələri ərzaq sistemlərini iqlim siyasətlərinə inteqrasiya etməyə, kənd təsərrüfatının dayanıqlılığını gücləndirməyə və dayanıqlı həllərə investisiyaları səfərbər etməyə təşviq edib. Azərbaycan isə COP29 çərçivəsində Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı ilə tərəfdaşlıq əsasında istifadəyə verilmiş fermerlər üçün Bakı Harmoniya İqlim Təşəbbüsü vasitəsilə bu dinamikanı daha da inkişaf etdirib. Təşəbbüs beynəlxalq kənd təsərrüfatı təşəbbüsləri arasında koordinasiyanın yaxşılaşdırılmasına və fermerlərə dəstəyin gücləndirilməsinə yönəlib.

Birlikdə bu səylər mühüm bir prinsipi əks etdirir: iqlim fəaliyyəti istehsalçılar üçün praktiki faydalara, daha dayanıqlı ərzaq sistemlərinə və daha yüksək iqtisadi dayanıqlılığa çevrilməlidir. İnkişaf edən ikitərəfli kənd təsərrüfatı əməkdaşlığımız investisiya, innovasiya və daha sıx kommersiya tərəfdaşlıqları vasitəsilə bu yanaşmanı davam etdirmək üçün imkan yaradır.

Su, kənd təsərrüfatı və iqtisadi rifah arasındakı əlaqə BƏƏ-nin Seneqalla birgə Əbu-Dabidə 8–10 dekabr tarixlərində ev sahibliyi edəcəyi 2026-cı il Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Su Konfransının da əsas mövzularından biri olacaq. Məqsədimiz beynəlxalq əməkdaşlığı öhdəliklərdən praktiki icraya yönəltməyə, investisiyaları səfərbər etməyə, innovasiyaları təşviq etməyə və icmalar üçün real faydalar təmin edən tərəfdaşlıqlar qurmağa kömək etməkdir. Hökumətləri, maliyyə institutlarını, biznesləri və innovatorları bir araya gətirməklə Konfrans su ehtiyatlarının dayanıqlılığını gücləndirən və dayanıqlı ərzaq sistemlərini dəstəkləyən praktiki həllərin tətbiqini sürətləndirməyə kömək edə bilər. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı ilə bağlı genişlənən əməkdaşlığımız bu yanaşmanın potensialını nümayiş etdirir: ortaq prioritetləri investisiya, təcrübə və uzunmüddətli iqtisadi artım imkanları ilə əlaqələndirir.

"Qaradağın günəş enerji sahələrindən tutmuş hazırda ölkələrimiz arasında yaranmaqda olan kənd təsərrüfatı imkanlarına qədər BƏƏ və Azərbaycan ortaq baxışın konkret nəticələr yarada biləcəyini nümayiş etdirib. Qarşımızda duran vəzifə bu təcrübəni inkişaf etdirmək, ərzaq sistemlərini gücləndirmək və xalqlarımız üçün yeni imkanlar yaratmaq məqsədilə bizneslərimizi, investorlarımızı və innovatorlarımızı bir araya gətirməkdir. Bununla biz ayrı-ayrı layihələrdən kənara çıxan, dayanıqlılıq, davamlı inkişaf və rifah üzrə ortaq baxışa əsaslanan tərəfdaşlıq formalaşdırırıq", - o vurğulayıb.

Oxşar xəbərlər

İlham Əliyev "Bakı Enerji Həftəsi"nin rəsmi açılış mərasimində iştirak edib - YENİLƏNİB-3

Bu gündən avtobus və metroda gedişhaqqı 60 qəpik oldu

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - TAM MƏTN

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - TAM MƏTN, YENİLƏNİB-2

Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə keçirilib