Azərbaycan-Almaniya iqtisadi əlaqələri son illərdə yeni istiqamətlər üzrə genişlənir. Əməkdaşlıq yalnız ticarət və investisiyalarla məhdudlaşmır, sənaye, yüksək texnologiyalar, kənd təsərrüfatı, logistika, bərpa olunan enerji, peşə təhsili və texnologiya transferini də əhatə edir. Azərbaycanın regional nəqliyyat-logistika qovşağı kimi rolunun güclənməsi və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi Almaniya şirkətləri üçün yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır.

İki ölkə arasında ticarət əlaqələri də bu əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanla Almaniya arasında ticarət dövriyyəsi 768,6 milyon ABŞ dolları (illik müqayisədə 35,2 % azdır) təşkil edib. Bunun 286,9 milyon dolları idxalın, 481,7 milyon dolları isə ixracın payına düşüb. Bununla belə, ticarət dövriyyəsindəki dinamikaya investisiya axınlarında eyni tempdə artım müşayiət olunmur.

Belə ki, 2025-ci ildə Almaniyadan Azərbaycana birbaşa xarici investisiyaların həcmi 26,3 milyon ABŞ dolları təşkil edib və əvvəlki illə müqayisədə 65 % azalıb. Eyni zamanda, Azərbaycandan Almaniyaya yönələn birbaşa investisiyalar 2,69 dəfə artaraq 61,7 milyon dollara çatıb. Bu göstəricilər iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın investisiya komponentinin, xüsusilə yeni və daha şaxələndirilmiş istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilməsi üçün imkanların qaldığını göstərir.

Alman-Azərbaycan Xarici Ticarət Palatasının (AHK Azerbaijan) icraçı direktoru Narqis Vik (Nargis Wieck) "Report"a müsahibəsində iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin hazırkı vəziyyətini və perspektivlərini, Almaniya şirkətlərinin Azərbaycan bazarına marağını, eləcə də investisiya və texnologiya əməkdaşlığının genişləndirilməsi üçün mümkün istiqamətləri dəyərləndirib.

Həmin müsahibəni oxucularımıza təqdim edirik:

- Almaniya şirkətlərinin Azərbaycana investisiya qoyuluşu ilə marağını necə qiymətləndirirsiniz?

- Almaniya şirkətləri Azərbaycana biznes və investisiya məkanı olaraq davamlı maraq göstərirlər. Azərbaycan bazarında Almaniya kapitallı 180-ə yaxın şirkətin təmsil olunması ölkələrimiz arasındakı uzunmüddətli iqtisadi əlaqələrin göstəricisidir.

Almaniya və Azərbaycanın iqtisadi əməkdaşlığı XIX əsrə təsadüf edən zəngin bir tarixə söykənir. Bu ənənə bu gün də ticarət, sənaye tərəfdaşlığı, texnologiya transferi və biznes müstəvisində uğurla davam etdirilir.

Azərbaycanın strateji coğrafi mövqeyi, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində atılan davamlı addımlar və regional nəqliyyat-loqistika qovşağı kimi artan rolu Almaniya biznesini cəlb edir. Xüsusilə Orta Dəhlizin artan əhəmiyyəti logistika, infrastruktur və sənayenin inkişafı sahəsində yeni imkanlar yaradır.

Eyni zamanda, Almaniya iqtisadiyyatının hazırda mürəkkəb bir dövrdən keçdiyini də nəzərə almaq lazımdır. Almaniya şirkətləri investisiya qərarlarını adətən uzun müddət ərzində hazırlayır, bazar imkanlarını və potensial riskləri dərindən təhlil edirlər. Bu baxımdan şəffaflıq, proqnozlaşdırıla bilən mühit və etibarlı tərəfdaşlıq xüsusi önəm kəsb edir.

Birbaşa investisiyalardan əlavə, Almaniya şirkətləri qabaqcıl texnologiyaların, sənaye avadanlıqlarının tədarükü, mühəndislik ekspertizası, peşə təhsili və biliklərin ötürülməsi vasitəsilə də mühüm töhfələr verirlər. Almaniya şirkətləri xarici ölkələrə investisiya yatırarkən, qısamüddətli qazanclar dalınca qaçmır, yerli iqtisadiyyatın bir hissəsinə çevrilməyə və uzunmüddətli sənaye dəyərinin yaradılmasına diqqət yetirirlər.

- Bəs Azərbaycan iqtisadiyyatının hansı sahələri almaniyalı investorlar üçün daha cəlbedicidir?

- Almaniya investorları xüsusilə Azərbaycanın iqtisadi şaxələndirmə gündəliyinə uyğun gələn sektorlara böyük maraq göstərirlər. Bu sahələrə infrastruktur və loqistika, sənaye istehsalı və maşınqayırma, energetika, xüsusilə bərpa olunan enerji, kənd təsərrüfatı və aqrar emal, rəqəmsallaşma və texnoloji həllər daxildir.

Azərbaycanın Avropa və Asiyanın kəsişməsindəki strateji mövqeyi, həmçinin bu iki qitəni birləşdirən Orta Dəhlizdə artan rolu nəqliyyat və loqistika layihələrinin cəlbediciliyini daha da artırır.

Bundan başqa, sənaye zonalarına, bərpa olunan enerji mənbələrinə və qeyri-neft sənayesinə qoyulan investisiyaların artması Almaniya texnologiya təchizatçıları, mühəndisliklə məşğul olan şirkətlər və sənaye tərəfdaşları üçün əlverişli imkanlar açır.

- Almaniya texnologiyalarının tətbiqi Azərbaycanın sənaye sektorunda hansı yeni inkişaf imkanları yarada bilər?

- Almaniya texnologiyalarının tətbiqi Azərbaycanın sənaye sektorunun müasirləşdirilməsinə əhəmiyyətli töhfə verə bilər. Almaniyanın mühəndislik həlləri dünyada keyfiyyəti, etibarlılığı və səmərəliliyi ilə tanınır. Bu texnologiyaların tətbiqi sənayenin avtomatlaşdırılmasına və rəqəmsallaşdırılmasına, enerji səmərəliliyinin artırılmasına, yüksək istehsal standartları və məhsul keyfiyyətinin təmin edilməsinə, beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətliliyin yüksəldilməsinə dəstək göstərir.

Azərbaycan sənayenin inkişafı strategiyasını irəliyə apardıqca, Almaniya texnologiyaları daha yüksək əlavə dəyər yaradan istehsalın qurulmasında və innovasiyaların stimullaşdırılmasında mühüm rol oynaya bilər.

- Almaniya şirkətləri Azərbaycanın sənaye parklarına və texnoloji mərkəzlərinə hansı üstünlükləri gətirə bilər?

- Almaniya şirkətləri qabaqcıl mühəndislik təcrübəsi, innovativ istehsal sistemləri, güclü tədqiqat və təkmilləşdirmə praktikası ilə dəyərli töhfələr vermək imkanına malikdir.

Bundan əlavə, Almaniyanın rəqabətədavamlı peşə təhsili və təlim modeli işçi qüvvəsinin bacarıqlarının artırılmasına və dayanıqlı sənaye inkişafına kömək edə bilər. Azərbaycanın sənaye parklarında mövcud olan stimullar və güzəştlərlə birləşdikdə, bu cür əməkdaşlıq rəqabətədavamlı və innovasiyalara əsaslanan sənaye ekosistemlərinin yaradılmasına xidmət edəcək.

- Bəs Almaniyanın kənd təsərrüfatı sahəsindəki təcrübəsinin tətbiqi məhsuldarlıq və innovasiya baxımından hansı imkanları açır?

- Almaniyanın müasir kənd təsərrüfatı sahəsindəki zəngin təcrübəsi Azərbaycanda məhsuldarlığın, dayanıqlılığın və resurslardan səmərəli istifadənin fəal şəkildə təkmilləşdirilməsinə geniş imkanlar yaradır. Buraya dəqiq əkinçilik texnologiyaları, müasir suvarma sistemləri, qabaqcıl kənd təsərrüfatı texnikası, təsərrüfatın idarə edilməsi üçün rəqəmsal həllər kimi istiqamətlər daxildir. Bu təcrübələrin mənimsənilməsi məhsuldarlığı artıra, resurs istehlakını azalda və Azərbaycanın aqrar sektorunun ümumi rəqabət qabiliyyətini gücləndirə bilər.

- Almaniyanın aqrar şirkətləri ilə əməkdaşlıq Azərbaycanın aqrar emal və ixrac potensialını necə gücləndirə bilər?

- Almaniyanın kənd təsərrüfatı və qida sənayesi şirkətləri ilə əməkdaşlıq Azərbaycanın əsasən xammal ixracından yüksək əlavə dəyərli hazır məhsul istehsalına keçidini dəstəkləyə bilər. Bununla bağlı tərəfdaşlıq müasir qida emalı texnologiyaları, qablaşdırma və keyfiyyət standartları, soyuq zəncir loqistika infrastrukturu, beynəlxalq sertifikatlaşdırma tələblərinə uyğunluq kimi sahələrin inkişafına töhfə verə bilər. Bu sahələrdəki irəliləyişlər Azərbaycanın ixrac potensialını gücləndirə, Avropaya və digər qlobal bazarlara çıxışını asanlaşdıra bilər.

- Bərpa olunan enerji sektorunda Almaniya ilə əməkdaşlıq hansı perspektivləri vəd edir?

- Bərpa olunan energetika sahəsi Almaniya-Azərbaycan gələcək əməkdaşlığının ən perspektivli istiqamətlərindən biridir. Almaniya 2045-ci ilə qədər iqlim neytrallığına nail olmağı hədəfləyib və enerji keçidinin bir hissəsi olaraq bərpa olunan enerji istehsalını sürətlə genişləndirir. Bununla belə, aydındır ki, Almaniyanın bərpa olunan enerjiyə və "yaşıl enerji" daşıyıcılarına olan gələcək tələbatı təkcə daxili istehsal hesabına tam ödənilə bilməz. Bu da beynəlxalq enerji tərəfdaşlıqları üçün yeni imkanlar açır.

Azərbaycan günəş və külək enerjisi üzrə böyük potensiala malikdir və özünü Avropa bazarlarına "yaşıl enerji"nin gələcək tədarükçüsü kimi təqdim edir. Bu, ölkələrimiz arasında uzunmüddətli əməkdaşlıq üçün möhkəm zəmin yaradır.

Almaniya bərpa olunan enerji texnologiyaları, enerji səmərəliliyi, şəbəkə inteqrasiyası, saxlanc həlləri və sənayenin dekarbonizasiyası sahəsində geniş təcrübəsini bölüşə bilər. Eyni zamanda, Almaniya şirkətləri texnologiya transferi, mühəndislik xidmətləri və investisiya tərəfdaşlığı vasitəsilə Azərbaycanın öz enerji keçidini dəstəkləməkdə maraqlıdırlar. Bu sahədə əməkdaşlıq isə bərpa olunan enerji istehsalı layihələri, "ağıllı şəbəkələr"in (smart grid) inkişafı, enerji səmərəliliyi təşəbbüsləri, "yaşıl hidrogen" və digər "yaşıl enerji" daşıyıcıları layihələri, "yaşıl texnologiyalar"ın transferinə dair layihələri dəstəkləyə bilər.

Ən önəmli məsələ odur ki, bu əməkdaşlıq Almaniya ilə Azərbaycan arasında mövcud olan uzunmüddətli və etibarlı enerji tərəfdaşlığına əsaslanır. Uzun illərdir ki, Azərbaycan Avropanın etibarlı enerji tərəfdaşıdır. Buna görə də, əməkdaşlığın bərpa olunan enerji və yaşıl texnologiyalar sahəsinə doğru genişlənməsi tamamilə yeni bir səhifə deyil, artıq qurulmuş və uğurlu tərəfdaşlığın təbii təkamülüdür.

Bu cür tərəfdaşlıq həm Azərbaycanın şaxələndirmə və dayanıqlılıq məqsədlərinə, həm də Avropanın uzunmüddətli enerji keçidi və enerji təhlükəsizliyi hədəflərinə xidmət edə bilər.

- İki ölkə arasında biznes əlaqələrinin genişlənməsi yeni investisiya layihələrinə necə təsir göstərir?

- Biznes əlaqələrinin genişlənməsi qarşılıqlı etimadı gücləndirir, informasiyaya çıxışı yaxşılaşdırır və investisiya, həmçinin tərəfdaşlıq üçün yeni üfüqlər açır. Almaniya və Azərbaycan iqtisadiyyatın şaxələndirilməsində ortaq maraqlara malikdir. Azərbaycan karbohidrogenlərdən kənar sahələrin inkişafına çalışır, Almaniya isə öz növbəsində təkcə enerji idxalını deyil, həm də tədarük zəncirlərini, təchizat strukturlarını və beynəlxalq investisiya tərəfdaşlıqlarını şaxələndirir.

Bu şəraitdə Azərbaycan, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya böyük uzunmüddətli potensiala malik inkişaf etməkdə olan bazarlar kimi Almaniya biznesinin diqqətini getdikcə daha çox cəlb edir.

Biznes forumlar, ticarət missiyaları və institusional əməkdaşlıq şirkətlər arasında birbaşa təmasları asanlaşdırır və sənaye, logistika, kənd təsərrüfatı və bərpa olunan enerji kimi sahələrdə yeni layihələrin müəyyən edilməsinə kömək edir. İqtisadi əlaqələr dərinləşdikcə, yeni investisiya imkanlarının ortaya çıxması qaçılmazdır.

- Almaniyanın kiçik və orta sahibkarlıq (KOB) təcrübəsi Azərbaycana hansı müsbət nəticələr verə bilər?

- Almaniyanın KOB sektoru beynəlxalq səviyyədə innovasiyaların, məhsuldarlığın və ixrac rəqabətliliyinin əsas hərəkətverici qüvvəsi kimi tanınır. Bu təcrübənin bölüşülməsi Azərbaycanda səmərəli biznes idarəetmə praktikalarını, ixtisaslaşmış və ixraca yönəlmiş istehsalı, innovasiyaların və texnologiyaların mənimsənilməsini və dəyər zəncirlərinə daha güclü inteqrasiyanı təşviq etməklə yerli mühiti dəstəkləyə bilər. KOB sektorunun dinamik inkişafı ilə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə və dayanıqlı artıma mühüm töhfə verə bilmək mümkündür.

- Gələcəkdə iki dövlət arasında daha dərin iqtisadi tərəfdaşlıq nəticəsində hansı yeni imkanlar yarana bilər?

- Almaniya və Azərbaycan arasında daha dərin iqtisadi tərəfdaşlıq geniş spektrli sektorlarda yeni imkanlar yarada bilər. Potensial sahələrə isə bərpa olunan enerji və "yaşıl texnologiya"lar, sənayenin müasirləşdirilməsi, rəqəmsal transformasiya, qabaqcıl loqistika və nəqliyyat həlləri, tədqiqat, innovasiya və peşə təlimi daxildir.

Almaniya Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyanı getdikcə daha çox strateji iqtisadi əhəmiyyətə malik regionlar kimi nəzərdən keçirir. Şirkətlər tədarük zəncirlərini şaxələndirməyə, dayanıqlılığı artırmağa və yeni bazarları kəşf etməyə çalışdıqca, Azərbaycan həm regional hab, həm də qonşu bazarlara çıxış qapısı rolunu oynamaq üçün əlverişli mövqedə qərarlaşır.

Bu cür əməkdaşlıq Azərbaycanın regional və Avropa dəyər zəncirlərinə inteqrasiyasını dəstəkləyə, həmçinin ikitərəfli ticarət və investisiya əlaqələrini gücləndirə bilər.

- Almaniya ilə Azərbaycan arasında investisiyalarının həcmini və dinamikasını necə xarakterizə edərdiniz?

- Son illərdə birbaşa investisiya aktivliyi nisbətən mülayim qalsa da, Almaniyanın Azərbaycandakı fəaliyyəti ticarət, texnoloji əməkdaşlıq və biznes tərəfdaşlığı vasitəsilə aktiv şəkildə davam edir.

Hazırda Almaniya iqtisadiyyatı struktur uyğunlaşması dövrünü yaşayır və bu da daha ehtiyatlı investisiya mühitinin formalaşması ilə nəticələnib. İnvestisiya qərarları getdikcə daha ətraflı risk qiymətləndirilməsinə səbəb olur və adətən uzun müddət ərzində hazırlanır.

İkitərəfli ticarət birbaşa investisiya axınları ilə müqayisədə ümumilikdə daha dinamik xarakter daşıyıb. Bir çox Almaniya şirkətləri Azərbaycan bazarına maşın, sənaye avadanlıqları, mühəndislik xidmətləri və texnoloji həllərin tədarükünə diqqət yetirirlər.

Eyni zamanda, Almaniya hökuməti beynəlxalq biznes fəaliyyətini asanlaşdıra və yeni bazarları araşdıran şirkətlərə dəstək ola biləcək xarici ticarət və investisiyaların təşviqi alətlərinin geniş spektrini təqdim edir. Əməkdaşlığa, həmçinin xüsusilə sənaye, loqistika, kənd təsərrüfatı və bərpa olunan enerji kimi sektorlarda biliklərin ötürülməsi, peşə təhsili təşəbbüsləri və işçi qüvvəsinin inkişafı proqramları daxildir.

- Zaman keçdikcə Almaniyanın birbaşa xarici investisiya axınlarında hansı meyilləri müşahidə etmək olar?

- Bu məsələ ilə bağlı bir neçə mühüm tendensiyanı qeyd etmək olar. Söhbət qeyri-neft sektoruna, o cümlədən sənayenin müasirləşdirilməsi və loqistika ilə bağlı imkanlara artan maraqdan, bərpa olunan enerji və dayanıqlılığa daha çox diqqət yetirilməsindən, texnologiya transferi və innovasiyalara daha çox üstünlük verilməsindən gedir.

Bu meyillər həm Azərbaycanın iqtisadi transformasiyasını, həm də Almaniyanın qabaqcıl texnologiyalar, sənaye inkişafı və dayanıqlı iqtisadi həllər sahəsindəki güclü tərəflərini əks etdirir.

- Almaniya tərəfindən maliyyələşdirilən layihələrin ümumi dəyəri və payı iqtisadi əməkdaşlığı necə əks etdirir?

- Almaniya investisiyalarının ümumi həcmi bəzi digər böyük investor ölkələrlə müqayisədə mülayim qalsa da, Almaniya tərəfindən maliyyələşdirilən layihələr yüksək texnoloji məzmunu, ciddi keyfiyyət standartları və uzunmüddətli dəyər yaratma xüsusiyyəti ilə seçilir.

Almaniya şirkətləri fəaliyyət göstərdikləri bazarlarda ənənəvi olaraq uzunmüddətli fəaliyyətə üstünlük verirlər. Onlar investisiya qoyarkən, dayanıqlı iqtisadi inkişafa və sənaye potensialının artırılmasına töhfə verməklə yerli iqtisadiyyatın, sənaye ekosisteminin və dəyər zəncirlərinin bir hissəsi olmağa çalışırlar.

İnvestisiya rəqəmlərindən başqa, Almaniyanın layihələri texnologiya transferi, idarəetmə təcrübəsi, peşə təlimi, işçi qüvvəsinin inkişafı və beynəlxalq qabaqcıl təcrübələrin tətbiqi vasitəsilə tez-tez əhəmiyyətli əlavə dəyər yaradır. Bu isə Almaniya-Azərbaycan iqtisadi əməkdaşlığının keyfiyyətinə, dayanıqlılığına və uzunmüddətli təsirinə böyük töhfə verir.

- Bəs investisiyaların sahələr üzrə pay bölgüsü barədə nə deyə bilərsiniz?

- Almaniya investisiyaları əsasən iqtisadi şaxələndirməni və sənaye inkişafını dəstəkləyən sektorlarda cəmləşib. Buraya istehsalat və sənaye, mühəndislik və texniki xidmətlər, kənd təsərrüfatı və aqrar emal, energetika, xüsusilə bərpa olunan enerji, loqistika və infrastruktur daxildir. Bu bölgü Almaniyanın texnoloji üstünlükləri ilə Azərbaycanın inkişaf prioritetləri arasındakı güclü tamamlamanı tam şəkildə əks etdirir.

- Son illərdə investisiya layihələrində artım ən çox hansı sektorlarda nəzərə çarpır?

- Son illər ən bariz artım bərpa olunan enerji, sənayenin müasirləşdirilməsi, aqrar emal, o cümlədən nəqliyyat və loqistika ilə bağlı layihələrdə müşahidə olunur. Bu, Azərbaycanın iqtisadi baxımdan şaxələndirməyə, dayanıqlı artıma və Orta Dəhliz boyu regional nəqliyyat qovşağı kimi rolunun gücləndirilməsinə verdiyi strateji önəmini göstərir.

Qeyd olunan sektorlar Almaniya şirkətləri üçün, xüsusilə qabaqcıl texnologiyalar, mühəndislik ekspertizası, innovasiyalar və dayanıqlı inkişaf həlləri tələb edən sahələrdə geniş imkanlar təqdim edir.

Oxşar xəbərlər

İlham Əliyev Lənkəran Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin açılışında iştirak edib

İlham Əliyev "Bakı Enerji Həftəsi"nin rəsmi açılış mərasimində iştirak edib - YENİLƏNİB-3

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - TAM MƏTN

İlham Əliyevin iştirakı ilə İslam İnkişaf Bankı Qrupunun 2026-cı il üzrə İllik Toplantılarının açılış mərasimi keçirilib

Azərbaycanın yeni sənaye modelinin konturları - TƏHLİL