BMT-nin Nyu-Yorkdakı mənzil-qərargahında "Qayıdış hüququ və dekolonizasiya: gecikmiş tarixi ədalətin bərpası" mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilib.

"Far.Az" AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, Bakı Təşəbbüs Qrupunun (BTQ) təşkilatçılığı ilə keçirilən tədbirdə qayıdış hüququ, dekolonizasiya, öz müqəddəratını təyinetmə, tarixi yaddaşın və mədəni irsin qorunması məsələləri müzakirə olunub.

Konfransın açılışında çıxış edən BTQ-nin Kommunikasiya və Data Analitikası şöbəsinin müdiri Elgün Hacıyev Qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququ məsələsinə toxunub. O bildirib ki, Qərbi azərbaycanlıların öz keçmiş yaşayış yerlərinə qayıdış hüququ məsələsi BMT-nin müvafiq qurumları və beynəlxalq mexanizmləri çərçivəsində nəzərdən keçirilməyə layiqdir.

"Qayıdış hüququ fundamental insan hüququdur. Öz doğma yurduna qayıtmaq yalnız fiziki qayıdış deyil. Bu, kimliyin, ləyaqətin, tarixi yaddaşın və mədəni davamlılığın bərpası deməkdir", - Elgün Hacıyev vurğulayıb.

Tədbir çərçivəsində indiki Ermənistan ərazisində etnik təmizləməyə məruz qalaraq doğma yurdlarından çıxarılmış azərbaycanlıların tarixindən bəhs edən qısametrajlı sənədli film nümayiş etdirilib.

Daha sonra konfrans işini panel müzakirələri ilə davam etdirib. "Dekolonizasiya və beynəlxalq hüquq kontekstində qayıdış hüququ" adlı birinci paneldə qayıdış hüququnun beynəlxalq hüquqi əsasları, dekolonizasiya və öz müqəddəratını təyinetmə prinsipləri, məcburi köçürülmüş insanların hüquqlarının müdafiəsində beynəlxalq mexanizmlərin rolu ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

"Məcburi köçkünlükdən doğma yurda - kimlik, tarixi yaddaş və qayıdış hüququ" adlı ikinci paneldə isə insanların öz ata-baba yurdlarından ayrılmasının nəticələri, doğma yurda qayıdış, mədəni kimliyin və tarixi yaddaşın qorunması, habelə təhlükəsiz və ləyaqətli qayıdış üçün zəruri şərait müzakirə edilib.

Corc Meyson Universitetinin doktorantı, Təhlükəsizlik Siyasəti Araşdırmaları Mərkəzinin baş redaktoru Əli Məmmədov çıxışında Qərbi azərbaycanlıların Ermənistandakı keçmiş yaşayış yerlərinə qayıdışı məsələsinə diqqət çəkib. O bildirib ki, üç onillikdən artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq, azərbaycanlı qaçqınların mənşə yerləri ilə əlaqəsi, qayıdış və mədəni irsin qorunması məsələləri aktuallığını saxlayır.

Əli Məmmədov, həmçinin vurğulayıb ki, azərbaycanlı icmalar tarixən İrəvanda və indiki Ermənistanın digər ərazilərində yaşayıblar və onların tarixi mövcudluğu məscidlərdə, qəbiristanlıqlarda, yaşayış məntəqələrində, tarixi yer adlarında, eləcə də digər mədəni və dini irs nümunələrində öz əksini tapıb.

Konfransda Yeni Kaledoniya, Korsika, Sen-Marten və Karib hövzəsinin digər ərazilərindən nümayəndələr, Afrika mənşəli xalqların və Sinq icmasının təmsilçiləri, keçmiş hökumət rəsmiləri, siyasi və ictimai təşkilatların nümayəndələri, ekspertlər iştirak ediblər.

Konfransın yekununda Bakı Təşəbbüs Qrupu və tədbir iştirakçıları adından BMT-nin Xüsusi Məruzəçilərinə birgə müraciət qəbul edilib. Müraciətdə Qərbi Azərbaycanda və sənəddə qeyd olunan digər ərazilərdə yaşayan və ya həmin ərazilərlə bağlı olan şəxslərin təhlükəsiz, könüllü, ləyaqətli və davamlı qayıdışının təşviqinə, həmçinin Ermənistan ərazisində Azərbaycanın mədəni, dini və tarixi irsinin qorunması və mühafizəsi üçün səmərəli təminatların yaradılmasına çağırılıb.

Tədbirin sonunda konfrans iştirakçıları səssiz aksiya keçiriblər. Aksiya zamanı "Qərbi Azərbaycan - qayıdış xeyriyyə deyil, hüquqdur", "Ədalət qayıdış hüququndan başlayır", "Qayıdış olmadan dekolonizasiya tamamlanmayıb", "Müstəmləkəçiliyə son qoyulsun, tarixi ədalət bərpa edilsin" və "Öz müqəddəratını təyinetmə dekolonizasiyaya aparan yoldur" şüarlarının əks olunduğu plakatlar qaldırılıb.

21:00

Təzminatlar adekvat, effektiv, operativ, həmçinin pozuntuların ağırlığına və dəymiş ziyana mütənasib olmalıdır.

"Far.Az" xəbər verir ki, bunu bunu Bakı Təşəbbüs Qrupu (BTQ) BMT Baş Assambleyasının 81-sessiyası çərçivəsində keçirdiyi tədbirdə BMT-nin Afrika mənşəli şəxslərin işləri üzrə Daimi Forumunun üzvü Cun Kristin Mari Somer deyib.

"Qayıdış hüququ və dekolonizasiya: Gecikmiş tarixi ədalətin bərpası" mövzusunda müzakirələrdə Kanadada "Sikh Federation International" təşkilatının hüquq müşaviri Virrinq Prabjot Sinqh isə bildirib ki, qayıdış hüququ yalnız fiziki sərhədləri keçməklə bağlı deyil:

"Bu, insanların qorxu, ayrı-seçkilik və ya siyasi cəza olmadan öz vətənləri, irsləri və müqəddəs məkanları ilə yenidən əlaqə qura bilməsini təmin etməklə bağlıdır".

June Christine Marie SOOMER:
Reparations must be adequate, effective, and prompt, and proportionate to the gravity of the violations and the harm suffered.

* * *

Wirring Prabjot Singh:
The right of return is not only about crossing physical borders. It is about ensuring that… pic.twitter.com/x2ZDl8ZuXG

— Baku Initiative Group (@bakuinitiative) September 28, 2026

20:12

Bakı Təşəbbüs Qrupu BMT Baş Assambleyasının 81-sessiyasına qatılıb.

"Far.Az" xəbər verir ki, bu barədə Bakı Təşəbbüs Qrupunun sosial şəbəkə hesablarınbda məlumat paylaşılıb.

"Bakı Təşəbbüs Qrupu yenidən BMT Baş Assambleyasında", - paylaşımda bildirilib.

Qeyd olunub ki, "Qayıdış hüququ və dekolonizasiya: Gecikmiş tarixi ədalətin bərpası" mövzusunda müzakirələr aparılıb.

Baku Initiative Group at the UNGA again.
Topic: “Right of Return and Decolonization: Restoration of Delayed Historical Justice”@UN#BakuInitiativeGroup #UNGA #RightOfReturn #Decolonization #HistoricalJustice pic.twitter.com/ZA9IiRnWsL

— Baku Initiative Group (@bakuinitiative) September 28, 2026

Oxşar xəbərlər

İlham Əliyev Ağdamda 2-ci yaşayış kompleksinin açılışında iştirak edib

İlham Əliyev Lənkəran Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin açılışında iştirak edib

Prezident İlham Əliyev Bakının İslam Səfərli küçəsinin yenidənqurmadan sonra açılışında iştirak edib

Prezident İlham Əliyev IV Şuşa Qlobal Media Forumunun açılışında iştirak edib

Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva Şəkidə tarixi-memarlıq abidələrinin bərpadan sonra açılışında iştirak ediblər